Auteur: Op. Dr. M. Levent Deniz, Specialist hersen-, zenuw- en wervelkolomchirurgie · Laatst bijgewerkt:
Voor de behandeling van een nekhernia bestaan verschillende wetenschappelijk onderbouwde methoden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de klachten en de medische situatie van de patiënt.
Een nekhernia, medisch een cervicale discushernia genoemd, ontstaat wanneer een tussenwervelschijf in de nek uitpuilt. Deze schijf kan druk uitoefenen op het wervelkanaal of een zenuwwortel. Daardoor kunnen pijn, tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies ontstaan in de nek, bovenrug, schouder of arm.
Bij de keuze van een behandeling moeten zowel operatieve als niet-operatieve mogelijkheden worden overwogen. Zo wordt voorkomen dat iemand onnodig wordt geopereerd of juist te lang doorgaat met een niet-operatieve behandeling terwijl een operatie nodig is. Uitstel kan in dat laatste geval leiden tot langdurige pijn of blijvend neurologisch letsel.
Wacht niet onnodig met de behandeling van een nekhernia
In ons centrum beoordelen we de behandeling van een nekhernia vanuit een multidisciplinaire aanpak. De mogelijkheden zijn onder te verdelen in niet-operatieve behandelingen en operaties. Meer informatie vindt u op de bijbehorende behandelpagina’s en in onze driedimensionale animatievideo’s.
Afspraak & praktische informatie
Hoe maakt u een afspraak?
U kunt uw afspraakverzoek sturen via WhatsApp, telefonisch of via het contactformulier. Beschrijf kort uw klacht en de tijden die u schikken; dat versnelt het proces en we reageren zo snel mogelijk.
Wat neemt u mee naar het consult?
Neem, indien beschikbaar, uw recente MRI- en CT-beelden mee, eerdere onderzoeks- en operatieverslagen en een lijst van de medicijnen die u dagelijks gebruikt. Dat maakt de beoordeling aanzienlijk eenvoudiger.
Wat gebeurt er tijdens het eerste consult?
We luisteren naar uw klachten en voorgeschiedenis, doen een neurologisch onderzoek en bekijken uw bestaande beelden samen. De behandelopties worden vervolgens met u gepland, rekening houdend met uw verwachtingen en levensstijl.
Second opinion
Is er elders een diagnose gesteld of een operatie geadviseerd, dan kunt u met uw bestaande beelden en verslagen een afspraak maken voor een second opinion.
Neem contact op voor uw vragen en afspraakverzoeken. Wij reageren zo snel mogelijk.
De diagnose van een nekhernia is een proces waarbij de klinische ervaring van de chirurg wordt gecombineerd met moderne technologische mogelijkheden. De eerste en belangrijkste stap is het luisteren naar de klachten van de patiënt en het uitvoeren van een gedetailleerd neurologisch onderzoek. Bij dit onderzoek worden de spierkracht, de reflexen en het gevoelsverlies nauwkeurig beoordeeld. Vervolgens worden met de hoogresolutie-MRI van de nek (Magnetic Resonance Imaging), de gouden standaard, de locatie en de grootte van de hernia en de mate van druk die deze op de zenuw uitoefent verduidelijkt. Ook een computertomografie (CT) om de botstructuur te onderzoeken, of een EMG-onderzoek om de geleidingssnelheid van de zenuwen te meten, zijn elementen die het diagnostische proces vervolledigen.
Is elke nekpijn een nekhernia?
In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, is niet elke nekpijn een nekhernia. Ongeveer 90% van de nekpijnen ontstaat door spierverrekkingen, letsels van het bindweefsel, artrose van de facetgewrichten of mechanische overbelasting. Een nekhernia is een specifiekere aandoening onder deze pijnoorzaken en wordt gekenmerkt door zenuwcompressie. Om deze reden kunnen behandelingen die zonder een juiste diagnose worden uitgevoerd, tot tijdverlies leiden.
Is een nekhernia een genetische ziekte?
Hoewel een nekhernia niet rechtstreeks tot de categorie van een "erfelijke" ziekte behoort, is familiale aanleg een belangrijke factor. Als de moeder of vader van een persoon op jonge leeftijd een nekhernia heeft doorgemaakt, is het waarschijnlijk dat het collageenweefsel in de schijfstructuur van die persoon zwak is. Deze situatie verhoogt, in combinatie met omgevingsfactoren (zoals bureauwerk), het risico op het ontwikkelen van een hernia.
Ik heb pijn en gevoelloosheid die naar mijn arm uitstralen; kan dit een symptoom van een hernia zijn?
Ja, dit is het meest typische en waarschuwende symptoom van een nekhernia. Wanneer de hernia in de nek op de zenuwwortels drukt die naar de arm lopen, wordt de pijn gevoeld in de nek, de rug, de arm of de vingers. Als deze pijn ook gepaard gaat met gevoelloosheid en tintelingen, is dat een teken dat de zenuwwortel onder ernstige druk staat.
Wat betekent een gescheurde (geëxtrudeerde) nekhernia?
Een gescheurde hernia, in de medische literatuur een "geëxtrudeerde schijf" genoemd, is het scheuren van de beschermende harde buitenlaag van de tussenwervelschijf (de annulus fibrosus) en het lekken van het zachte, gelei-achtige weefsel aan de binnenkant (de nucleus pulposus) richting het wervelkanaal. Omdat dit uitgelekte fragment de zenuwen rechtstreeks samendrukt, leidt het meestal tot hevige en ondraaglijke pijn die plotseling begint.
Wat zijn de symptomen van een nekhernia?
De meest voorkomende symptomen zijn: scherpe pijn die in de nek begint en naar de arm uitstraalt, en gevoelloosheid/tintelingen in de arm en de vingers. In ernstigere gevallen treden symptomen op die een dringende ingreep vereisen, zoals krachtsverlies in de armspieren.
Wat veroorzaakt een nekhernia?
Een nekhernia ontstaat meestal door de combinatie van meer dan één factor. Leeftijdsgebonden vochtverlies in de tussenwervelschijven (degeneratie), langdurig bewegingloos zitten, roken (dat de voeding van de schijf verstoort) en plotselinge ongelukkige bewegingen zijn de belangrijkste oorzaken van een hernia.
Veroorzaakt een nekhernia armpijn?
Ja, het kenmerkende verschijnsel van een nekhernia is armpijn. De reden hiervoor is dat de zenuwcompressie in de nek de pijn weerkaatst naar het armgebied waar de zenuw naartoe loopt.
Veroorzaakt een nekhernia gevoelloosheid en verlies van gevoel in de armen?
Zeker. Wanneer de druk van de hernia op de zenuw aanhoudt, kunnen de zenuwvezels niet meer goed geleiden. Terwijl deze situatie aanvankelijk een gevoel van tintelingen en branden veroorzaakt, kan ze naarmate de druk toeneemt overgaan in een gevoel van doofheid en volledig verlies van gevoel in de armen.
Vereist elke nekhernia een operatie?
Nee, ongeveer 90-95% van de patiënten met een nekhernia kan herstellen met niet-chirurgische methoden. In de moderne geneeskunde wordt alleen geopereerd bij "geselecteerde" patiënten die risico op verlamming lopen of bij wie de pijn ondanks 6 weken andere behandelingen niet verdwijnt.
Vereist een gescheurde nekhernia een spoedoperatie?
Hoewel de term "gescheurde hernia" patiënten afschrikt, betekent niet elke gescheurde hernia een spoedoperatie. Als de patiënt geen ernstig krachtsverlies (verlamming) heeft ontwikkeld, kan dit proces ook zonder operatie worden aangepakt met injectiebehandelingen die het oedeem onderdrukken dat de hernia rond de zenuw veroorzaakt (epidurale steroïdinjecties), of met rust.
Wordt ozon gebruikt bij de behandeling van een nekhernia?
Ozontherapie is een doeltreffende aanvullende methode, vooral bij vroege en matige hernia's. Het ozongas dat in de tussenwervelschijf wordt geïnjecteerd, helpt het volume van het uitgestulpte weefsel te verkleinen en ontlast de zenuw door de ontsteking in het gebied te verminderen. Deze procedure wordt nucleoplastie genoemd en kan ook met laser en radiofrequentie worden uitgevoerd.
Wat is laserbehandeling voor een nekhernia en hoe wordt deze uitgevoerd?
Laserbehandeling is de procedure waarbij met behulp van een naald tot in het midden van de tussenwervelschijf wordt binnengedrongen en laserenergie wordt toegediend om de inwendige druk van de schijf te verminderen. Deze methode vereist geen chirurgische snede. De laser is echter niet geschikt voor elk type hernia; hij wordt over het algemeen verkozen bij gevallen die nog niet gescheurd zijn (contained) en waarbij de buitenwand van de schijf intact is.
Wat zijn de injectiebehandelingen voor een nekhernia?
Deze worden samengebracht onder de noemer interventionele pijnbehandelingen. De meest voorkomende zijn: epidurale injecties die rechtstreeks op de zenuwwortel rond het ruggenmergvlies worden toegediend, nucleoplastie en radiofrequentiebehandelingen. Deze injecties verlichten snel het oedeem en de ontsteking in het herniagebied, waardoor het comfort van de patiënt toeneemt, en kunnen de noodzaak van een operatie wegnemen.
Wat gebeurt er als een nekhernia onbehandeld blijft?
Hernia's die onbehandeld blijven en waarbij de zenuwcompressie aanhoudt, kunnen blijvende afname (atrofie) van de armspieren, een klapvoet en chronische neuropathische pijn veroorzaken. In het ergste geval kan de zenuwgeleiding volledig worden afgesneden, met onomkeerbare verlamming tot gevolg.
Welke arts moet worden geraadpleegd voor de behandeling van een nekhernia?
De belangrijkste discipline die gespecialiseerd is in de diagnose, de opvolging en zowel de chirurgische als de interventionele (injectie)behandelingen van een lumbale hernia is het specialisme Neurochirurgie (Hersen- en Zenuwchirurgie).
Is zwemmen goed voor een nekhernia?
Absoluut. Dankzij de opwaartse kracht van het water brengt zwemmen de belasting op de wervelkolom tot nul terug. Vooral het voorwaarts zwemmen (op de buik) versterkt de nekspieren op de veiligst mogelijke manier, wat sterk bijdraagt aan de genezing van de hernia en het voorkomen van herval.
Bij een nekhernia, welke situaties vereisen een spoedingreep?
Een klapvoet (plotseling krachtsverlies), functieverlies in de hand en de arm, en hevige pijn die ondanks alle behandelingen aanhoudt en de patiënt belet te slapen, vereisen een dringende chirurgische ingreep.
Bij een nekhernia, welke methode moet worden verkozen en wanneer?
Bij lichte hernia's medicatie en fysiotherapie; bij aanhoudende pijn die met deze methoden niet verdwijnt, interventionele injecties of nucleoplastie; en bij neurologisch verlies (risico op verlamming) of ernstige gescheurde hernia's die niet op de behandeling reageren, moet microchirurgie worden verkozen.
In welk stadium van een hernia geven behandeling met medicatie en rust resultaat?
Bij nek(cervicale)hernia's van vroeg en matig niveau die net zijn begonnen en die nog geen zenuwbeschadiging hebben veroorzaakt, zorgen medicatie en rust meestal voor voldoende herstel binnen 2-4 weken.
Geneest fysiotherapie een nekhernia volledig, of verlicht deze alleen de pijn?
Fysiotherapie versterkt de nekspieren en vermindert daardoor de belasting op de tussenwervelschijf. Bij kleine en matige hernia's kan zij blijvende genezing bieden. Bij grote hernia's die de zenuw sterk samendrukken, kan zij echter, ook al verlicht ze de pijn, de hernia niet volledig doen verdwijnen; om deze reden moet zij worden ondersteund met interventionele methoden.
Wat zijn de doorslaggevende criteria die leiden tot de beslissing om te opereren bij een nekhernia?
De beslissing om te opereren wordt genomen als een van deze drie hoofdcriteria aanwezig is: 1. Progressief krachtsverlies in de arm. 2. Hevige pijn die ondanks minstens 6 weken andere behandelingen niet verdwijnt. 4. Een verlies van levenskwaliteit dat het dagelijks leven onmogelijk maakt.
Waarom keert een behandelde hernia terug, en wat moet er worden gedaan om herhaling te voorkomen?
Een hernia keert terug door de zwakte van het schijfweefsel en de overmatige belasting erop. Om herhaling te voorkomen moet afstand worden genomen van de "hernia-veroorzakende levensstijl". Dat wil zeggen: afvallen, de spieren van de onderrug of nek versterken en de gewoonte om zware lasten te tillen afleren.
Welke veranderingen in levensstijl moeten worden aangebracht om de nek gezond te houden na de behandeling?
Er moeten regelmatig nek- en armoefeningen worden gedaan, er moet gestopt worden met roken (roken verstoort de voeding van de tussenwervelschijf), en men moet niet langdurig in dezelfde houding zitten.
Wat zijn de risico's van praktijken die vaak onder het publiek worden toegepast bij de behandeling van een cervicale hernia, zoals nektrekken, cupping en dergelijke?
Dergelijke onwetenschappelijke methoden kunnen leiden tot het scheuren van de zenuwwortel, tot een nog niet gescheurde hernia die in het kanaal zakt en verlamming veroorzaakt, of tot blijvende invaliditeit. De gezondheid van de wervelkolom mag alleen worden toevertrouwd aan artsen die deskundig zijn op dit gebied.
